ၿမဳိ႕ျပေနလူထုအတြက္ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းစင္ေသာ အစားအေသာက္ရရွိေရးမွာ အေရးႀကီးေသာ အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခုျဖစ္လာ

ျပည္တြင္းသတင္းမ်ား

တစ္လအတြင္း ေဖာ္ျပခဲ့ေသာသတင္းမ်ား

လစဥ္ေဖာ္ျပခဲ့ျပီးေသာသတင္းမ်ား

ကမၻာ့လူဦးေရ၏တစ္၀က္ခန္႔မႇာ ၿမဳိ႕ျပဧရိယာမ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကၿပီး ႏႇစ္စဥ္လူဦးေရသန္းေပါင္းမ်ားစြာသည္ အစားအေသာက္မ်ားမႇ တစ္ဆင့္ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ ေသဆံုးရလ်က္ရႇိေၾကာင္း ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕(WHO)မႇ ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းဇယားမ်ားအရသိရႇိရသည္။
   လူသားတစ္ေယာက္အသက္ရႇည္က်န္းမာစြာ ေနထိုင္ႏိုင္ေရးတြင္ စိတ္၊ ဥတု၊ အဟာရ၊ကံႏႇင့္ ဣရိယာပုဒ္ တို႔မ်တစြာရရႇိရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေလ့လာသိရႇိရၿပီး ထိုအခ်က္မ်ားထဲမႇ အဟာရျပည့္စံုေသာ အစားအေသာက္ ရရႇိရန္သည္ အေရးႀကီးေသာအေျခခံ အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း မႇာ လူတိုင္းသိရႇိနားလည္ ထားၾကေသာ္လည္း ထိုအစားအေသာက္မ်ားသည္ ေဘးအႏၲရာယ္ ကင္းရႇင္းေသာ(Safe Food)ျဖစ္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္းကိုမူ လူတိုင္းသိနားလည္ျခင္းမရႇိၾကေသးေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ားကဆိုပါသည္။
   ''လူတစ္ေယာက္ ေန႔စဥ္မႇီ၀ဲလိုက္တဲ့ အစားအစာေတြထဲမႇာက်န္း မာေရးကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစမယ့္ အာဟာရဓာတ္ေတြပါသလို ခႏၶာကိုယ္ကိုဒုကၡေပးမယ့္ အဆိပ္အေတာက္ေတြလည္း ပါ၀င္လာႏိုင္ပါတယ္။ အသက္အရြယ္ငယ္ရြယ္စဥ္မႇာေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ကိုယ္ခံစြမ္းအားစနစ္က ေကာင္းမြန္ေနေတာ့ မသိသာေပမယ့္ အသက္အရြယ္ရလာတာနဲ႔ ေရာဂါေတြတစ္ခုမဟုတ္တစ္ခု ေပၚလာေတာ့တာပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ေန႔စဥ္စားေသာက္ေနတဲ့ အစားအေသာက္ေတြရဲ႕ အႏၲရာယ္ကင္းစင္မႈက အေရးႀကီးလာပါၿပီ။ အထူးသျဖင့္ ၿမဳိ႕ျပေနလူထုအတြက္ ေဘးအႏၲရာယ္ ကင္းစင္တဲ့ အစားအေသာက္ရရႇိေရး ကို အေလးထားၿပီး လုပ္ေဆာင္ရပါေတာ့မယ္''ဟု အေထြေထြေရာဂါကု ဆရာ၀န္တစ္ဦးက သတိေပးေျပာၾကားပါသည္။
   ၿမဳိ႕ျပမ်ားတြင္ ေနထိုင္သူမ်ား အေနျဖင့္ အစားအေသာက္အတြက္ တစ္ဆင့္ျပန္လည္ေရာင္းခ်သူမ်ား ထံတြင္မႇီခိုေနရၿပီး သန္႔ရႇင္းလတ္ဆတ္မႈႏႇင့္ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းရႇင္းေသာ အစားအေသာက္တစ္ခုရရႇိရန္ ေရြးခ်ယ္ပိုင္ခြင့္နည္းေၾကာင္း သိရသည္။ ေန႔စဥ္စားသံုးေနရေသာ အေျခခံ အစားအစာမ်ား၏အရည္အေသြးမႇာလည္း ၀ယ္ယူရာေနရာေဒသကိုလိုက္၍ အေျပာင္းအလဲရႇိေနသကဲ့သို႔ ၀င္ေငြ၏ရာခိုင္ႏႈန္းအေတာ္မ်ားမ်ားမႇာ အစားအေသာက္အတြက္ သံုးစြဲေနရလ်က္ရႇိသည္။ သို႔ရာတြင္ ထိုအစားအေသာက္မ်ား၏ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းရႇင္းမႈႏႇင့္ ပတ္သက္၍မူ အာမခံခ်က္တစ္စံုတစ္ရာမ်ရရႇိၾကျခင္း မရႇိဟု ေလ့လာသူမ်ားက ဆိုပါသည္။
   '' သဘာ၀ပစၥည္းအတုိင္း ထုတ္လုပ္တဲ့ အစားအေသာက္ကေတာ့ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ သဘာ၀အတုိင္း ထုတ္လုပ္တဲ့ပစၥည္း က ရႇားတယ္၊ ေစ်းႀကီးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဓာတုပစၥည္းေတြျဖစ္တဲ့ ဓာတ္ေျမၾသဇာတုိ႔၊ ပုိးသတ္ေဆးတုိ႔ သံုးထားတဲ့အစားအစာေတြကုိပဲ လူမ်ားစုကစားၾကရမႇာပါ။ ဓာတုပစၥည္းေတြ ပါ၀င္တဲ့အတြက္ အစာအဆိပ္သင့္ တာ၊ ကုိယ္တြင္းအဂၤါအစိတ္အပုိင္း ေတြနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ေရာဂါေတြအျပင္ ကင္ဆာေရာဂါအထိ ျဖစ္ပြားႏုိင္ပါ တယ္။ မျဖစ္မေနစားၾကရေပမယ့္ သတိထားဖုိ႔ေတာ့လုိပါတယ္။အေရးႀကီးဆံုးအခ်က္က ဓာတုသံုးထားတဲ့ အစားအေသာက္ေတြကုိ စားရင္ စနစ္တက်သန္႔စင္ၿပီးစားဖုိ႔၊ ဓာတုဆုိး ေဆးသံုးထားတဲ့အစားအစာေတြကုိ လံုး၀မစားဖုိ႔၊ သက္ဆုိင္ရာက ထုတ္ျပန္တဲ့အႏၲရာယ္ရႇိ အစားအစာထုတ္ ျပန္ေၾကညာခ်က္ေတြကုိ ေစာင့္ၾကည့္ လုိက္နာဖုိ႔၊ က်န္းမာေရးဗဟုသုတ ကုိ တတ္ႏုိင္သေလာက္ ျဖည့္တင္းထားဖုိ႔အျပင္ စားသံုးသူေတြရဲ႕ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းရႇင္းေရးကုိ အကာ အကြယ္ေပးႏုိင္မယ့္ စားသံုးသူအဖဲြ႕ အစည္းတစ္ရပ္ တည္ေထာင္ႏုိင္ဖုိ႔လည္းလုိပါတယ္''ဟု ဒုတိယပါေမာကၡ ခ်ဳပ္(ၿငိမ္း)ေဒါက္တာေအာင္ႀကီးက ထင္ျမင္ခ်က္ေပးခဲ့ပါသည္။
   ဟင္းသီးဟင္းရြက္ႏႇင့္ သစ္သီး၀လံမ်ား စိုက္ပ်ဳိးရာတြင္ ဓာတ္ေျမၾသဇာသံုးစဲြျခင္းကလည္း ျပႆနာရႇိႏုိင္သည္။ ဓာတ္ေျမၾသဇာတြင္ပါ၀င္ ေသာ Nitrate မႇာ Nitrite သုိ႔ ေျပာင္းသြားၿပီး လူ႔ခႏၶာကုိယ္အတြင္း ၌ Nitrosamine အျဖစ္ေျပာင္းလဲသြားသည္။ အဆုိပါ ႏုိင္ထ႐ုိစမင္း ကို တိရစၧာန္မ်ားတြင္ စမ္းသပ္ၾကည့္ရာ၌ ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားေစသည္ကုိ ေတြ႕ရႇိရသည္။
   ထုိ႔ျပင္ ပုိးသတ္ေဆး၊ သီးပင္ စားပင္တုိ႔ကုိ ပုိးမက်ေအာင္ ပက္ျဖန္းရေသာ ပုိးသတ္ေဆး၊ ဆန္၊ ပဲ စသည္တုိ႔ကုိ ခူးဆြတ္ရိတ္သိမ္းၿပီး ထည့္ရေသာ ပုိးသတ္ေဆးမ်ားေၾကာင့္ လည္း ကင္ဆာေရာဂါအပါအ၀င္ ေရာဂါအမ်ဳိးမ်ဳိးတုိ႔ ျဖစ္ပြားႏုိင္ေၾကာင္းသိရသည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ အစားအေသာက္မ်ား တာရႇည္ခံေစရန္ အတြက္ ဓာတုပစၥည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးထည့္ ၾကသည္မႇာလည္း က်န္းမာေရးအတြက္ ေဘးအႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏုိင္သည္။ ယေန႔ေခတ္တြင္ ေခတ္စားလာေသာ အသင့္စားအစားအစာ (Ready Made Food)မ်ားတြင္ အေရာင္အဆင္းလႇေစရန္ ထည့္သြင္းအသံုး ျပဳေသာ ဆုိးေဆးမ်ားႏႇင့္တာရႇည္ခံ ေစရန္အတြက္ ထည့္သြင္းထားေသာ ထိန္းေဆးမ်ားမႇာလည္း အႏၲရာယ္မ်ားလႇေၾကာင္းသိရသည္။
   အေျခခံ အစာအာဟာရတစ္ခု ျဖစ္ေသာ အဆီစားသံုးျခင္းကလည္း ယေန႔ေခတ္ေရာဂါမ်ားႏႇင့္ မ်ားစြာ ဆက္စပ္လ်က္ရႇိသည္။ ယခင္က ဆီစားသံုးမႈလြန္ကဲလ်င္ ႏႇလံုးေရာဂါ အျဖစ္မ်ားသည္ဟုသာ ေယဘုယ်ထင္ ျမင္ခဲ့ၾကသည္။ ေနာက္ပုိင္းေတြ႕ရႇိ ခ်က္မ်ားအရ အဆီေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားႏုိင္ေသာေရာဂါမ်ားမႇာ မ်ားစြာရႇိ ေၾကာင္းသိရႇိလာခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ဆီကုိျပည့္၀ဆီ၊ ျပည့္၀မဟုတ္ေသာ ေပါင္းစုဆီ(ေပၚလီဆီ)၊ ျပည့္၀ မဟုတ္ေသာ တစ္မယ္တည္းေသာ ဆီ(မုိႏုိဆီ)ဟုသံုးမ်ဳိးခဲြျခားႏုိင္သည္။
   ျပည့္၀ဆီႏႇင့္ ေပၚလီဆီတုိ႔ သည္ က်န္းမာေရးအတြက္ အလြန္အကြၽံစားသံုးရန္မသင့္ဘဲ အသီးအႏႇံ မ်ားမႇရရႇိေသာ မုိႏုိဆီကုိသာ သံုးစဲြသင့္ေၾကာင္း သိရသည္။ ျမန္မာတုိ႔ အစဥ္အဆက္စားသံုးခဲ့ေသာ ေျမပဲဆီ သည္ မုိႏုိဆီအမ်ဳိးအစားျဖစ္ေသာ္လည္း ေစ်းကြက္အတြင္း စားသံုးသူ လုိအပ္ခ်က္ျမင့္မားေသာေၾကာင့္ အေရာအေႏႇာမ်ားျဖင့္ ေရာင္းခ်မႈမ်ား ရႇိေန၍ အစုိးရအဖဲြ႕အစည္းတစ္ခုခု က ကမကထျပဳကာ ဆီအဆင့္အတန္း သတ္မႇတ္ေပးမည္ဆုိလ်င္ ဆီေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရေသာ ေရာဂါမ်ား က်ဆင္းလာႏုိင္ဖြယ္ရႇိသည္ဟု သံုးသပ္မႈမ်ားရႇိေနသည္။
   အဆီတြင္ အာနိသင္ႏႇစ္မ်ဳိးရႇိ ၿပီး အခ်ဳိ႕အဆီမ်ားသည္ အသက္ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္သလို အခ်ဳိ႕ အဆီမ်ားသည္ ခႏၶာကိုယ္ကိုအက်ဳိး ျပဳျခင္းေၾကာင့္ စားသံုးသင့္ေၾကာင္း၊ အသက္အႏၲရာယ္ထိခိုက္ေစသည့္ အဆီကို ႏႇစ္မ်ဳိးခြဲျခားႏိုင္ၿပီး ျပည့္၀ ဆီ(Saturated Fat)ႏႇင့္Trans Fat (ဆီခဲ-မာဂ်ရင္း၊ အေၾကာ္ခံဆီ၊ ျပန္ ေၾကာ္ဆီ)ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အက်ဳိးျပဳ ေသာအဆီမႇာ မျပည့္၀ဆီ (Polyuns - aturated Fat ႏႇင့္ Monounsurated Fat) တို႔ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
   ''အဓိကကေတာ့ ဆီခဲ-မာဂ် ရင္းေတြမႇာ Trans Fat အမ်ားဆုံး ပါတယ္။ အသင့္စားအစားအစာ ေတြမႇာ သံုးဆီကုိ Hydrogenation နည္းနဲ႔ ျပဳျပင္လုိက္ရင္လည္း Trans Fat ျဖစ္သြားတယ္။ ဟင္းခ်က္ဆီေတြကုိ အႀကိမ္ႀကိမ္ေၾကာ္ခ်က္ရင္ လည္း Trans Fat ျဖစ္ပါတယ္။ Trans Fat က ျပည့္၀ဆီေတြထက္ ေသြးထဲ က ကုိလက္စထေရာပမာဏကုိ ပုိ ျမင့္လာေစပါတယ္''ဟု အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡတစ္ဦးက ႐ႇင္းျပခဲ့သည္။
   အစားအေသာက္တစ္ခု ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းရႇင္းေရး အတြက္ဆုိလ်င္ ထုတ္လုပ္ေသာ လယ္ယာလုပ္ငန္းခြင္ မႇသည္ မီးဖုိေဆာင္ဆီသုိ႔ ေရာက္ရႇိသည့္အထိ ေကာင္းမြန္ေသာ သုိေလႇာင္မႈစနစ္ရႇိရန္လည္း လုိအပ္မည္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ၁၂ရာသီ စုိက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္ႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္ သုိေလႇာင္မႈစနစ္တြင္ ျပႆနာႀကီးႀကီးမားမား မရႇိေသးေသာ္လည္း လက္လီေစ်းကြက္ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ် သည့္အခါျပဳျပင္ရန္ အခ်က္အလက္ အခ်ဳိ႕ရႇိေနေသးေၾကာင္း ေလ့လာသူ မ်ားက ဆုိပါသည္။
   '' ေစ်းေတြမႇာ အစားအေသာက္ ေရာင္းခ်တဲ့အခါ စနစ္က်တဲ့ေရာင္း ခ်မႈမ်ဳိးရႇိေနသလုိ လမ္းေဘးေစ်း သည္ေတြမႇာ သန္႔ရႇင္းမႈ အားနည္း ေနတာ ေတြ႕ေနရပါတယ္။ ယင္နား စာ ဒါမႇမဟုတ္ မသန္႔ရႇင္းတဲ့အစား အေသာက္ေတြကတစ္ဆင့္ ၀မ္းေရာဂါ အျပင္ အသည္းေရာင္အသား၀ါလုိ ျပင္းထန္တဲ့ေရာဂါမ်ဳိးေတြ ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္'' ဟု က်န္းမာေရးပညာ ရႇင္တစ္ဦးက သတိေပးပါသည္။
   အစားအသာက္ စားသံုးမႈပံုစံ မ်ားသည္လည္း လူတန္းစားအေလ်ာက္ ကဲြျပားျခားနားမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလ်က္ရႇိ ၿပီး ထင္ရႇားသည့္ အေျခအေနမ်ားမႇာ ခ်မ္းသာသည့္လူ႔အဖဲြ႕အစည္းတြင္ ဗီတာမင္၊ သတၲဳဓာတ္၊ မုိင္ခ႐ုိႏ်ဴးထ ရီရင့္၊ အင္တီေအာက္ဆီဒင့္မ်ားအပါ အ၀င္ က်န္းမာေရးကုိ အက်ဳိးျပဳၿပီး ေရာဂါမ်ားကုိကာကြယ္ႏုိင္သည့္ဓာတ္ ပစၥည္းမ်ားပါ၀င္ေသာ ဟင္းသီးဟင္း ရြက္စားသံုးမႈနည္းပါးေနေၾကာင္းႏႇင့္ ဆင္းရဲသည့္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတြင္ အမုိင္ႏုိအက္ဆစ္ဓာတ္ပါ၀င္ေသာ ပ႐ုိတင္းဓာတ္ႏႇင့္ သံဓာတ္ခ်ဳိ႕တဲ့မႈ မ်ားျပားေနေၾကာင္း က်န္းမာေရး ပညာရႇင္မ်ား၏ သံုးသပ္ေျပာၾကားခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။
   ''က်န္းမာေအာင္ေနႏုိင္ဖုိ႔ စုိးမုိး ျခယ္လႇယ္ေနတဲ့ အဓိကအေၾကာင္း ရင္းကကုိယ္တြင္းေမြးရာပါအေၾကာင္း အရာေတြနဲ့ လူေတြရဲ႕ လူေနမႈစ႐ုိက္ အေလ့အက်င့္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆင္းရဲခ်မ္းသာအေလ်ာက္ေနထုိင္ စားေသာက္ရင္းနဲ႔ က်န္းမာေရးနဲ႔ မေလ်ာ္ညီတဲ့အျဖစ္ေတြကုိ ဦးတည္ လာတယ္။ ခ်မ္းသာတဲ့လူေတြက အဆီဓာတ္နဲ႔ အသားကုိအလြန္အကြၽံ စားလာတယ္။ ဒါ့ျပင္ က်န္းမာေရး နဲ႔မကုိက္ညီတဲ့ Processed Food ေတြ၊ Junk Food ေတြကုိ စားသံုးမႈ မ်ားလာတယ္။ ခႏၶာကုိယ္အတြက္ မရႇိမျဖစ္လုိအပ္ၿပီး က်န္းမာေရး အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစတဲ့ ဟင္းသီး ဟင္းရြက္စားသံုးမႈႏႈန္း နည္းလာတယ္။ လက္ရႇိ လူမႈစီးပြားအေနအထားအရ လည္း ဆင္းရဲခ်မ္းသာမေရြးမိသားစု တခ်ဳိ႕မႇာ အခ်ိန္ရႇားပါးတာေတြရႇိေနတယ္။ဒါေၾကာင့္ ဟင္းတစ္ခြက္ခ်က္တယ္ဆုိ အသားဆုိရင္လည္းအသား တစ္မ်ဳိးပဲခ်က္ႏုိင္တယ္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ဟင္းတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးမပါေတာ့ ဗီတာမင္ဓာတ္ မရေတာ့ဘူး။ မိသား စုတစ္စုမႇာဆုိရင္ မိဘနဲ႔သားသမီး ေတြရႇိမယ္။ ကေလးသူငယ္ဆုိတာ က မိဘခ်က္ေကြၽးတာကုိပဲ စားရတာ မ်ဳိးပါ။ ငယ္ငယ္ကတည္းက အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈရႇိတဲ့ ကေလးျဖစ္သြားႏုိင္တယ္။ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့တယ္ဆုိ တာက အသားမစားရတဲ့ ကေလးပဲ ျဖစ္တာမဟုတ္ဘူး၊ အသားခ်ည္း စားေနရတဲ့ကေလးမ်ဳိးကလည္း အာ ဟာရခ်ဳိ႕တဲ့တာ ျဖစ္တဲ့အတြက္သတိ ျပဳဖုိ႔လုိပါတယ္''ဟု အၿငိမ္းစားေဆး ပညာပါေမာကၡတစ္ဦးကရႇင္းျပသည္။
    လက္ရႇိအခ်ိန္တြင္ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းရႇင္းေသာ အစား အေသာက္၊ က်န္းမာေရးႏႇင့္ကုိက္ ညီသည့္ အစားအေသာက္ရရႇိေရး အတြက္ ထုတ္လုပ္ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်သူမ်ား ဘက္မႇျပဳျပင္ရန္ အခ်က္အလက္မ်ားရႇိေနသကဲ့သုိ႔ စားသံုးသူ မ်ားအေနျဖင့္လည္း မိမိတုိ႔၀ယ္ယူ စားေသာက္မည့္အစား အေသာက္၌ အာဟာရမ်တစြာစားသံုးႏုိင္ရန္ႏႇင့္ သန့္ရႇင္းလတ္ဆတ္မႈကုိ သတိျပဳ၍ ေရြးခ်ယ္၀ယ္ယူႏုိင္ရန္လည္း အေရးပါေၾကာင္း သိရသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အစားအေသာက္ႏႇင့္ပတ္သက္ ေသာ စားသံုးသူ၏အခြင့္အေရးကုိ အကာအကြယ္ေပးထားသည့္ ဥပေဒ မ်ားလည္း ျပ႒ာန္းၿပီးစီးၿပီျဖစ္သည္။ ထုတ္လုပ္သူႏႇင့္ စားသံုးသူတုိ႔အၾကား အျပန္အလႇန္အေလးထားမႈရႇိလာလ်င္ မလုိလားအပ္ေသာ ေဘးထြက္ဆုိးက်ဳိး ျဖစ္သည့္ေရာဂါဆုိးမ်ားကုိ ေရႇာင္ရႇားႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။ အဓိကအေရးပါ ဆံုးမႇာ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းရႇင္းေသာ အစားအေသာက္ရရႇိေရး ျဖစ္ပါသည္။